piątek, 26 lutego 2016

Dwie setki Warszawskich adresów


Niestety w ostatnim czasie pogoda nas nie rozpieszcza i nie zachęca do spacerów po Warszawskich brukach, a szkoda bo całkiem niedawno nakładem wydawnictwa Skarpy Warszawskiej ukazały się dwie książki mogące być świetną inspiracją i doskonałą pomocą przy planowaniu tras spacerowych po stolicy.

Mamy tu na myśli dwa pierwsze tomy nowej serii varsavianistycznej "Echa Dawnej Warszawy" autorstwa Ireneusza Zalewskiego o tytułach odpowiednio: 100 adresów oraz Kolejne 100 adresów. Publikacje te są zbiorem felietonów gazetowych jakie ukazały się na łamach kilku tytułów prasowych na przestrzeni łącznie blisko 28 lat, choć część artykułów nie jest sygnowana datą stąd trudno wnioskować czy wcześniej w ogóle ukazały się drukiem lub zostały napisane niejako specjalnie do tej książki.


Niewątpliwie to właśnie charakterystyczny styl pisania dla prasy jest bardzo mocną stroną tej publikacji. Krótka forma niegdyś wymuszona przez twardy rygor gazetowych norm dla poszczególnych artykułów, dziś sprawia że tak dobrze się czyta kolejne strony obu tomów. Każda notka jest całością sama w sobie i daje możliwość swobodnego czytania właśnie pojedynczych wpisów w sposób absolutnie niezależny od poprzednich i po nim następujących. Czyni to z tych książek świetne narzędzie umożliwiające szybkie przybliżenie sobie podstawowych informacji o interesującym nas budynku, czy ulicy bądź konkretnym adresie. Ułatwia to też tytulatura samych notek co sprawia, że odnalezienie w spisie treści interesującego nas obiektu staje się banalnie proste. Indeks osobowy zaś, gdzie przy imieniu i nazwisku postaci jest podane czym się ona zajmowała, umożliwia jednoznaczne zidentyfikowanie bohatera poszczególnych wpisów.


Na uwagę zasługuje też bardzo bogata ikonografia, nie tylko w formie dobrze znanych reprintów pocztówek z początków XX w. ale także i wiele dosyć rzadkich zdjęć budynków często już nie istniejących. I kto wie, czy to nie jest jeden z największych atutów tej pozycji. Pozwala nam bowiem na chwilę zagiąć czasoprzestrzeń i zajrzeć w przeszłość do miejsc, których już nie ma, poznać je i zrozumieć przez to lepiej, jak kształtowały się losy naszej stolicy, na przestrzeni burzliwych przecież dziejów ostatnich dwóch stuleci.

Pomimo, że część artykułów była pisana na początku lat 90. ubiegłego wieku, a przez te zaledwie dwadzieścia lat dużo się w Warszawie zmieniło, to autor zadbał należycie o czytelnika. Opatrzył starsze notki stosownym współczesnym komentarzem dzięki czemu łatwiej zorientować się jak sprawy mają się obecnie z danym miejscem. Dzięki czemu można trochę traktować te dwa tomy jako swego rodzaju przewodniki, z zastrzeżeniem ich specyficznej formy, która bardziej ma zainteresować mieszkańców miastem niż prezentować je dla odwiedzającego stolicę turysty.



Na koniec kilka słów o formacie. Książki wydane są w twardej oprawie i utrzymane w jednolitej stylistyce graficznej która będzie charakterystyczna dla całej serii i sprawia, że książki dobrze prezentują się na półce i wyróżniają się z szeregu innych. Na pewno takie solidne wydanie jest praktyczne w domowych pieleszach, być może jednak warto by pomyśleć o drugim wydaniu w miękkiej okładce i nieco mniejszym formacie, tak by łatwo było taki egzemplarz zabrać do torebki czy plecaka i ruszyć z nim w miasto. Tak więc starym zwyczajem nie pozostaje nam nic innego niż zaproponować Wam byście nie zważając na aurę spróbowali wyrwać się w nadchodzący weekend na ulice i place Warszawy - albowiem miasta do końca nie da się poznać zza biurka czy fotela. Głęboko wierzymy, że nie da się tego zrobić inaczej, niż spacerując bez zgiełku i pośpiechu, by mieć czas na zobaczenie choć ułamka tego o czym pan Ireneusz, w swoich dwóch setkach warszawskich adresów tak pięknie napisał.


sobota, 20 lutego 2016

Echa dawnej Warszawy po raz wtóry


W piątkowe, deszczowe popołudnie skierowaliśmy swe kroki do zapewne dobrze znanej naszym czytelniom księgarni Świata Książki, noszącej kiedyś imię Stefana Żeromskiego. Właśnie tam miało miejsce już kolejne spotkanie organizowane przez wydawnictwo Skarpa Warszawska. Podobnie jak i poprzednio okazją do tego było wydanie kolejnego tomu z cyklu "Echa Dawnej Warszawy".



Tym razem nowa publikacja dotyczy dziejów warszawskiej komunikacji, a jej autorstwo należy do Daniela Nalazka. Autor od lat zajmuje się tą tematyką i ma na koncie szereg artykułów, a także inne pozycje książkowe z tego zakresu. Można się więc spodziewać sporej dawki ciekawostek i istotnych informacji o tym jak toczyły się losy warszawskiego transportu publicznego, czego próbki mieliśmy okazję usłyszeć już na spotkaniu z autorem. 


Rozmowę z autorem prowadziła Weronika Piórkowska, zaś fragmenty poszczególnych rozdziałów zaprezentowała Joanna Adamczyk. Całe spotkanie miało bardzo dynamiczny przebieg i przyciągnęło całkiem spore rzesze czytelników. Mogli oni na miejscu zaopatrzyć się w świeży egzemplarz książki, a także zdobyć autograf autora który chętnie je rozdawał wraz z dedykacjami dla zainteresowanych.



Trzeba przyznać, że tym razem dużo łatwiej było o zdobycie miejsca siedzącego. Do dyspozycji była bowiem znacznie większa liczba krzesełek dzięki odpowiedniej aranżacji przestrzeni w części księgarni przeznaczonej do organizacji spotkania. Warto zaznaczyć, że ani aura ani końcówka tygodnia nie zniechęciły do licznego przybycia na spotkanie, choć niektórzy wpadali niejako w biegu, tak na chwilę pomiędzy sprawami do załatwienia przed rozpoczynającym się już weekendem. 

Wygląda na to, że powoli uciera się nam nowy warszawski zwyczaj spotkań na prezentacjach kolejnych tomów z cyklu "Echa dawnej Warszawy". Niektórych gości bowiem dane nam było spotkać już po raz kolejny, choć w przeważającej mierze publika na tej prezentacji była zupełnie inna niż poprzednio. Wprawne oko i podpowiedź życzliwych ust pozwoliły nam zauważyć obecność także bohatera poprzedniej prezentacji dwóch pierwszych tomów serii - Ireneusza Zalewskiego.


Na koniec wypada nam powiedzieć, iż mamy nadzieję, że jesteśmy świadkami nowego trendu wydawniczego, który ma nawiązywać do najlepszych tradycji i standardów wyznaczanych w przeszłości przez "Korzenie miasta" czy "Warszawę nieodbudowaną". Cyklicznej edycji książek o historii Warszawy, tak by jak najbardziej promować i upowszechniać znajomość przeszłości naszej małej ojczyzny. 




Na koniec jak zwykle zachęcamy do spaceru, w wyznaczeniu jego trasy przydatne się mogą okazać książki z serii "Echa Dawnej Warszawy". Są one dobrze okraszone fotografiami, jeśli więc aura nie będzie wystarczająco sprzyjająca, to śmiało możecie podjąć próbę takiego spaceru po kartach jednej z publikacji, w ciepłym fotelu według uznania z naczyniem odpowiedniego napoju na podorędziu :)

czwartek, 4 lutego 2016

Muzeum Archidiecezji Warszawskiej


Niedawno udało się Nam wygospodarować wolny dzień. Większość z Was prawdopodobnie w takim momencie oddaje się lenistwu lub załatwia zaległe sprawy. My postanowiliśmy poświęcić ten czas na zbieranie materiałów do nowych postów. Jednym z odwiedzonych przez Nas miejsc jest mało znane Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, które niedawno przeniosło się do nowej siedziby przy ul. Dziekania 1. 




Historia Muzeum sięga końca lat 30. ubiegłego wieku. Jego uroczystego otwarcia przy ul. Kanonia dokonał w 1938 r. arcybiskup warszawski kardynał Aleksander Kakowski. Muzeum posiadało wówczas galerię rzeźby gotyckiej, galerię dawnych tkanin sakralnych i niewiele dzieł złotniczych. Najcenniejsze obiekty z jego zasobów zostały wywiezione przez Niemców po Powstaniu Warszawskim. Sam budynek zaś został doszczętnie spalony. Wiele z ukradzionych eksponatów zostało rewindykowanych w 1947 r., trafiły jednak do zbiorów państwowych. 




Kolejny etap historii tej instytucji rozpoczyna się w latach 70. kiedy to z inicjatywy Prymasa Stefana Wyszyńskiego przy Archiwum Katedralnym rozpoczęto gromadzenie obiektów sztuki dawnej, głównie tkanin liturgicznych. Realizację zadania powołania muzeum Prymas Wyszyński powierzył młodemu absolwentowi historii sztuki, ks. Andrzejowi Przekazińskiemu. W 1978 r. w wieży kościoła św. Anny odbyły się pierwsze wystawy zbiorów nieistniejącego jeszcze formalnie muzeum. Jednocześnie trwał gruntowny remont poklasztornego budynku ojców Trynitarzy przy kościele pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej przy ul. Solec 61. Nowe Muzeum oficjalnie otwarto w kwietniu 1980 r. W kolejnych latach  w Muzeum wspierana była aktywność opozycyjna. A w czasie trwania stanu wojennego aktywnie działały tu grupy plastyków, aktorów i muzyków. Odbywały się wystawy o charakterze patriotycznym i religijnym, koncerty, odczyty i wieczory teatralne. 




18 października 1986 roku w Paryżu zawarta została umowa wstępna pomiędzy dyrektorem Muzeum Archidiecezji Warszawskiej ks. Andrzejem Przekazińskim i doktorem Zbigniewem Karolem Porczyńskim. Na jej mocy do depozytu Muzeum przekazana została kolekcja malarstwa europejskiego. Zbiory Muzeum obejmują grafikę, numizmaty, malarstwo, rzeźbę, tkaniny, medalierstwo, złotnictwo,  w sumie ponad dwadzieścia tysięcy eksponatów.


W 2014 rozpoczęto przenoszenie zbiorów do należącego do parafii archikatedralnej św. Jana Chrzciciela Pałacu Dziekana. Został on odnowiony i rozbudowany w ramach Projektu „Skarbiec Dziedzictwa Kultury - Bazylika Archikatedralna i Muzeum Archidiecezji Warszawskiej” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. W nowej siedzibie rozpoczęło ono swą działalność w styczniu 2016.


Na koniec nie pozostaje Nam nic innego niż zaprosić wszystkich na spacer. Serdecznie Was zachęcamy by będąc na Starym Mieście wstąpić do tego Muzeum. Jest to niezwykle interesujące miejsce, w którym nie tylko miłośnicy sztuki sakralnej znajdą coś interesującego dla siebie.